Okręty podwodne, technologie podwodne i nowe możliwości dla polskiego przemysłu
Podczas spotkania zorganizowanego przez PAIH poświęconego współpracy przemysłowej i przyszłości programów morskich, Saab przedstawił kompleksową wizję rozwoju zdolności podwodnych na Morzu Bałtyckim. Prezentacja koncentrowała się nie tylko na okrętach podwodnych A26 Blekinge, ale również na budowie szerokiego ekosystemu przemysłowego obejmującego stocznie, dostawców systemów, firmy technologiczne oraz partnerów odpowiedzialnych za wsparcie eksploatacyjne.
Morze Bałtyckie jako jeden z najbardziej wymagających akwenów świata
Przedstawiciele Saab podkreślili, że Morze Bałtyckie jest obecnie jednym z najtrudniejszych środowisk operacyjnych dla sił morskich.
Wśród najważniejszych wyzwań wskazano:
- krytyczną infrastrukturę podmorską,
- ponad 50 tys. niewybuchów zalegających na dnie,
- około 24 tys. wysp,
- warunki arktyczne w części akwenu,
- zmienne zasolenie i głębokość,
- bardzo intensywny ruch morski,
- wysoką złożoność geopolityczną regionu.
Według Saab właśnie te uwarunkowania powodują, że Bałtyk staje się naturalnym laboratorium dla rozwoju nowoczesnych technologii podwodnych.
Nowy wymiar działań podwodnych – „Seabed Warfare”
Jednym z najciekawszych elementów prezentacji było przedstawienie koncepcji tzw. „Seabed Warfare”, określanej przez Saab jako piąta generacja działań podwodnych.
Zakłada ona prowadzenie operacji defensywnych i ofensywnych na dnie morskim lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie.
Potencjalnymi celami takich działań są:
- infrastruktura energetyczna,
- podmorskie sieci komunikacyjne,
- infrastruktura przesyłu surowców,
- wojskowe i cywilne instalacje denne.
W praktyce oznacza to rosnące znaczenie autonomicznych pojazdów podwodnych, systemów monitoringu infrastruktury krytycznej oraz specjalistycznych platform zdolnych do działania na dużych głębokościach.
Okręt podwodny jako wielozadaniowa platforma operacyjna
Saab przedstawił nowoczesny okręt podwodny nie tylko jako środek walki, ale przede wszystkim jako platformę realizującą szeroki zakres misji.
Do najważniejszych zadań należą:
- rozpoznanie i obserwacja,
- zwalczanie okrętów nawodnych,
- zwalczanie okrętów podwodnych,
- działania specjalne,
- rozpoznanie elektroniczne,
- zwalczanie min,
- działania związane z ochroną infrastruktury podmorskiej.
Wszystkie te zdolności mają być wspierane przez system Multi Mission Portal.
Multi Mission Portal – centrum operacji podwodnych
Kluczowym elementem konstrukcji A26 jest Multi Mission Portal.
To specjalny moduł umożliwiający:
- wypuszczanie nurków bojowych,
- operowanie autonomicznymi pojazdami podwodnymi,
- prowadzenie działań specjalnych,
- integrację nowych systemów w przyszłości.
Według Saab rozwiązanie to znacząco zwiększa elastyczność operacyjną okrętu i pozwala dostosowywać jego konfigurację do zmieniających się zagrożeń.
Okręt A26 – jedna z najbardziej zaawansowanych konstrukcji podwodnych Europy
Podczas prezentacji pokazano szczegółową architekturę okrętu A26 Blekinge.
Najważniejsze parametry przedstawione przez Saab:
- około 900 ton wysokogatunkowej szwedzkiej stali,
- 5 głównych sekcji konstrukcyjnych,
- 2 pokłady pływające dla systemów krytycznych,
- ponad 140 systemów pokładowych,
- około 400 tysięcy komponentów,
- ponad 100 kilometrów okablowania,
- ponad 10 tysięcy rur,
- masa przekraczająca 2 tysiące ton.
Producent podkreślił, że budowa jednostki wymaga integracji kompetencji z obszaru mechaniki, elektroniki, materiałów, oprogramowania i systemów sterowania.
Jak powstaje okręt podwodny A26
Przedstawiono również proces produkcji jednostki.
Kadłub budowany jest w dużych sekcjach, które następnie są wyposażane w systemy, okablowanie i urządzenia pokładowe przed końcowym montażem.
Takie podejście umożliwia zaangażowanie wielu podwykonawców oraz prowadzenie prac równolegle.
Saab Naval – potencjał przemysłowy
Obszar Saab Naval zatrudnia około 5 500 pracowników.
Firma prowadzi działalność w:
- Szwecji,
- Niemczech,
- Polsce,
- Danii,
- Finlandii,
- Wielkiej Brytanii,
- Australii,
- USA.
Zakres działalności obejmuje:
- okręty podwodne,
- okręty nawodne,
- systemy walki,
- pojazdy autonomiczne,
- systemy podwodne,
- wsparcie eksploatacyjne.
Współpraca przemysłowa realizowana w ponad 30 krajach
Saab zaprezentował liczne przykłady współpracy przemysłowej z partnerami międzynarodowymi.
Wśród nich znalazły się:
- Singapur,
- Brazylia,
- Węgry,
- Republika Południowej Afryki,
- Korea Południowa,
- Polska,
- Czechy,
- Australia,
- Tajlandia.
Model współpracy opiera się na:
- transferze technologii,
- budowaniu lokalnych kompetencji,
- tworzeniu miejsc pracy,
- rozwoju krajowych łańcuchów dostaw,
- długoterminowym wsparciu eksploatacji.
Polska już uczestniczy w programach Saab
Szczególnie interesująca była część poświęcona obecności polskich przedsiębiorstw w projektach realizowanych przez Saab.
Przedstawiono kilka przykładów:
Okręt SIGINT dla Szwecji
Około 120 pracowników z polskich firm pracowało przez około półtora roku w stoczni Karlskrona przy realizacji projektu dla Marynarki Wojennej Szwecji.
Okręty SIGINT dla Polski
Przy budowie dwóch jednostek rozpoznania elektronicznego dla Marynarki Wojennej RP uczestniczą:
- polskie biura projektowe,
- polskie firmy inżynieryjne,
- polskie stocznie,
- ponad 140 polskich poddostawców.
Program A26
W realizację programu zaangażowanych jest już wielu polskich podwykonawców i dostawców komponentów.
Program ORKA
Saab poinformował o podpisaniu memorandum o współpracy z wieloma polskimi przedsiębiorstwami w kontekście przyszłej realizacji programu ORKA.
Co oznacza to dla branży kompozytowej?
Choć prezentacja dotyczyła przede wszystkim okrętów podwodnych, wielokrotnie podkreślano znaczenie nowoczesnych materiałów i zaawansowanych technologii produkcyjnych.
Dla polskiego sektora kompozytowego szczególnie interesujące mogą być obszary związane z:
- lekkimi strukturami dla systemów podwodnych,
- osłonami sonarów,
- konstrukcjami odpornymi na środowisko morskie,
- elementami wyposażenia autonomicznych pojazdów podwodnych,
- systemami monitorowania infrastruktury krytycznej,
- technologiami offshore.
Wraz z rozwojem programu ORKA i rozbudową polskiego łańcucha dostaw można oczekiwać wzrostu zapotrzebowania na zaawansowane materiały, technologie produkcyjne oraz kompetencje integracyjne.
Podsumowanie
Końcowy przekaz Saab był jednoznaczny.
Polska i Szwecja budują strategiczne partnerstwo w obszarze bezpieczeństwa morskiego, a polski przemysł ma odegrać istotną rolę zarówno w obecnych, jak i przyszłych programach realizowanych przez Saab.
Dla firm technologicznych, stoczni, przedsiębiorstw materiałowych i członków Polskiego Klastra Technologii Kompozytowych może to oznaczać nowe możliwości wejścia do międzynarodowych programów obronnych oraz uczestnictwa w budowie nowoczesnych systemów podwodnych nowej generacji.
Ankieta dla zainteresowanych podmiotów:
