Kompozyty termoplastyczne w lotnictwie: Trelleborg kupuje Tri-Mack, ITHEC wskazuje bariery

Redakcja Kompozyty.net
Zakrzywiony panel z kompozytu termoplastycznego z włóknem węglowym na stole obok prasy w hali produkcji lotniczej

Kompozyty termoplastyczne w lotnictwie (TPC, ang. thermoplastic composites) coraz wyraźniej przechodzą z etapu demonstratorów do produkcji seryjnej. W ostatnich tygodniach szwedzki Trelleborg podpisał umowę przejęcia amerykańskiego producenta Tri-Mack, w Wielkiej Brytanii ruszył projekt OPTIMA poświęcony wysokowydajnej produkcji struktur TPC, a uczestnicy konferencji ITHEC 2026 w Bremie wskazali, co wciąż hamuje industrializację tej technologii.

Trelleborg przejmuje Tri-Mack – konsolidacja dostawców TPC

Umowę nabycia spółki Tri-Mack Plastics Manufacturing Corp. z Bristolu w stanie Rhode Island Trelleborg podpisał 21 października 2026 r. Transakcję prowadzi obszar biznesowy Trelleborg Sealing Solutions za pośrednictwem jednostki Global Aerospace – podał CompositesWorld w informacji o przejęciu Tri-Mack. Tri-Mack to rodzinna firma założona 52 lata temu przez rodzinę Mack. Wytwarza precyzyjne komponenty z tworzyw termoplastycznych i kompozytów termoplastycznych dla lotnictwa, obronności i przemysłu. Zakład jest zintegrowany pionowo: obejmuje wtrysk i wykonywanie form, przetwórstwo TPC, precyzyjną obróbkę CNC oraz klejenie i montaż.

Według depeszy agencji Finwire opublikowanej przez Placera przychody Tri-Mack wyniosły w 2025 r. ok. 300 mln koron szwedzkich, a finalizacja transakcji jest planowana na I kwartał 2027 r. (CompositesWorld pisze ogólniej o „początku 2027 r.”). Cena nie została ujawniona. To kolejny krok Trelleborga w tym segmencie – wcześniej grupa przejęła firmy Aero-Plastics i Magee Plastics, również specjalizujące się w termoplastach dla lotnictwa. Trelleborg ma już pięć zakładów produkcyjnych dedykowanych lotnictwu w Ameryce Północnej.

„Przejęcie jest zgodne z nadrzędnymi celami Tri-Mack dotyczącymi długoterminowego wzrostu” – skomentował Tom Kneath, prezes Tri-Mack, cytowany przez CompositesWorld.

ITHEC 2026: kompozyty termoplastyczne w lotnictwie na drodze do produkcji wysokowydajnej

Ósma edycja konferencji i wystawy ITHEC (International Conference and Exhibition on Thermoplastic Composites) odbyła się 28–29 października 2026 r. w Congress Centrum Bremen. Po raz pierwszy współorganizowały ją Composites United e.V. i Faserinstitut Bremen (FIBRE). Według podsumowania ITHEC 2026 opublikowanego przez Composites United wzięło w niej udział ok. 340 osób, zaprezentowano 64 referaty i 10 posterów, a swoje rozwiązania pokazało 37 wystawców. Liczba nadesłanych streszczeń wzrosła o ok. 50% w porównaniu z ITHEC 2024, co po raz pierwszy wymusiło prowadzenie trzech równoległych sesji.

Panel poświęcony wysokowydajnym strukturom lotniczym z TPC pokazał, że głównym problemem nie jest już sam materiał, lecz proces. Przy dużych, mocno obciążonych elementach wyzwaniem pozostają powtarzalne wytwarzanie, monitorowanie procesu, zapewnienie jakości i certyfikacja. Uczestnicy podkreślali też znaczenie projektowania pod konkretny komponent i praktycznych metod naprawy – procesy muszą działać niezawodnie w produkcji seryjnej, a nie tylko w demonstratorach.

Nagrodę za najlepszy referat otrzymał zespół Niemieckiego Centrum Lotnictwa i Kosmonautyki (DLR) za wykonanie zbiornika kriogenicznego metodą automatycznego układania taśm (AFP, Automated Fibre Placement) z konsolidacją in situ. Najlepszym posterem, wybranym głosami publiczności, okazała się praca Université de Toulouse i Collins Aerospace o trwałości połączeń hybrydowych termoplast–metal. Hiszpański ośrodek badawczy FIDAMC przedstawił wspólnie z firmą Sonaca m.in. drzwiczki serwisowe pomocniczej jednostki napędowej (APU) z TPC oraz demonstrator lotki wykonany z zastosowaniem konsolidacji in situ, która łączy kilka etapów wytwarzania w jeden. Konsolidacja in situ polega na zgrzewaniu układanej taśmy z wcześniejszymi warstwami już w trakcie układania, co pozwala ograniczyć lub pominąć osobny etap konsolidacji w autoklawie lub piecu. Kolejna edycja ITHEC jest zaplanowana na 2028 r. w Bremie.

Projekt OPTIMA: od taśmy UD do cyfrowego paszportu produktu

Przemysłową stronę tego trendu ilustruje brytyjski projekt OPTIMA (Optimisation of Thermoplastic Composites Manufacturing with Intelligent Automation). Jak poinformowało stowarzyszenie Composites UK w komunikacie o projekcie OPTIMA, dwuletni program ma opracować i zademonstrować kompletne rozwiązanie materiałowo-procesowe – od rozwoju materiału, przez wytwarzanie tkanin, po przetwórstwo w skali produkcyjnej. Projekt jest wspierany w ramach ATI SME Programme, realizowanego m.in. z Aerospace Technology Institute i Innovate UK. Podział ról jest następujący:

  • CCP Gransden (lider) wytwarza demonstratory w gnieździe wysokowydajnym zbudowanym wokół prasy ENGEL V-duo o nacisku 1 100 t.
  • AMRC Uniwersytetu w Sheffield opracowuje dedykowane taśmy jednokierunkowe (UD) na nowej linii do przetwórstwa termoplastów oraz prowadzi modelowanie i symulacje.
  • Sigmatex przetwarza taśmy na tkaniny przystosowane do szybkiego formowania i bada monitorowanie w linii oraz sterowanie adaptacyjne.

Każdy demonstrator otrzyma cyfrowy paszport produktu (DPP, Digital Product Passport), łączący dane o pochodzeniu materiału, parametrach produkcji, wynikach kontroli i cyklu życia. „OPTIMA daje nam cenną możliwość spojrzenia na produkcję kompozytów termoplastycznych od początku do końca” – powiedziała dr Beverly Stewart, główna inżynier projektu w CCP Gransden.

Co to oznacza dla branży w Polsce?

Dla polskich dostawców przemysłu lotniczego i obronnego sygnały z ostatnich tygodni układają się w spójny obraz. Po pierwsze, rynek, na którym kompozyty termoplastyczne w lotnictwie zastępują kolejne elementy metalowe i termoutwardzalne, się konsoliduje. Globalne grupy kupują wyspecjalizowane, pionowo zintegrowane zakłady, które łączą przetwórstwo kompozytów z obróbką i montażem. Kompetencje w wąskiej niszy, potwierdzone kwalifikacjami lotniczymi, stają się aktywem strategicznym – także jako przedmiot przejęć lub partnerstw.

Po drugie, przewaga konkurencyjna przesuwa się z materiału na proces. Wnioski z ITHEC pokazują, że odbiorcy będą oczekiwać udokumentowanej powtarzalności, monitorowania procesu w czasie rzeczywistym i gotowych metod naprawy. Firmy, które inwestują w formowanie tłoczne, spawanie termoplastów czy konsolidację in situ, powinny równolegle budować systemy zbierania danych procesowych i kontroli nieniszczącej (NDT).

Po trzecie, cyfrowy paszport produktu przestaje być wyłącznie tematem regulacyjnym. W projektach takich jak OPTIMA staje się narzędziem inżynierskim spinającym łańcuch dostaw – o praktycznej stronie cyfryzacji produkcji kompozytów pisaliśmy w tekście o cyfrowym bliźniaku i automatyzacji produkcji. Zmiany w lotniczym łańcuchu dostaw opisywaliśmy też niedawno w artykule Kompozyty lotnicze: Arclin rozbudowuje produkcję Nomex, INVENT szykuje nowy zakład.

Najważniejsze informacje w skrócie

  • Trelleborg podpisał 21 października 2026 r. umowę przejęcia Tri-Mack (przychody ok. 300 mln SEK w 2025 r.); finalizacja jest planowana na I kwartał 2027 r.
  • ITHEC 2026 w Bremie: ok. 340 uczestników, 64 referaty, 37 wystawców i o ok. 50% więcej zgłoszeń niż w 2024 r.
  • Główne bariery dla dużych struktur TPC to powtarzalność, monitorowanie procesu, zapewnienie jakości i certyfikacja.
  • Brytyjski projekt OPTIMA łączy taśmy UD, tkaniny do szybkiego formowania, prasę o nacisku 1 100 t i cyfrowy paszport produktu.

Źródła

Artykuł przygotowany przez redakcję Kompozyty.net z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł wymienionych powyżej. Ilustracja poglądowa została wygenerowana przez AI.

Podziel się:

Facebook Twitter WhatsApp LinkedIn