Skąd się bierze ślad węglowy produktu z kompozytu? Bezpłatny Demonstrator 3 projektu ResC4EU
Klienci coraz częściej pytają o ślad węglowy, a długie łańcuchy dostaw łatwo przerwać. Demonstrator 3 z europejskiego projektu ResC4EU pokazuje prosto, jak wybór dostawców, produkcji i transportu zmienia ślad węglowy wyrobu – na przykładzie ramy rowerowej z włókna węglowego.
Narzędzie jest bezpłatne i działa w przeglądarce, bez logowania. Poniżej wyjaśniamy, o co w nim chodzi. Na końcu artykułu znajdziesz filmy i prezentacje po polsku i po angielsku.
Dlaczego to ważne dla Twojej firmy?
Są trzy proste powody:
- Klienci pytają. Duzi odbiorcy coraz częściej proszą dostawców o dane o śladzie węglowym materiałów i wyrobów.
- Przepisy UE. Unia wprowadza cyfrowe paszporty produktów (rozporządzenie ESPR). Dane o wpływie na środowisko będą częścią informacji o kolejnych grupach wyrobów.
- Ryzyko w dostawach. Długi łańcuch dostaw łatwo przerwać. Warto znać inne drogi, zanim pojawi się problem.
Demonstrator pokazuje obie strony naraz: ile emisji powstaje w łańcuchu dostaw i skąd naprawdę pochodzą materiały. Więcej o tym, jak łańcuch dostaw wpływa na ślad węglowy, pisaliśmy w artykule Łańcuchy dostaw a ich wpływ na ślad węglowy i potencjał globalnego ocieplenia (GWP).
Ślad węglowy w prostych słowach
Ślad węglowy (GWP, ang. Global Warming Potential) mówi, ile gazów cieplarnianych powstaje przez produkt. Podaje się go w kilogramach CO₂. W demonstratorze składa się z dwóch części:
- produkcja – wytworzenie materiałów i części,
- transport – przewóz między etapami: statkiem, ciężarówką lub koleją.
Razem dają ślad całego łańcucha dostaw.
W wyrobach z kompozytów węglowych najwięcej waży samo włókno. Według przeglądu ponad 50 publikacji z lat 2009–2025, który opisaliśmy w artykule LCA w kompozytach – dane i rekomendacje dla menedżerów, produkcja włókna węglowego odpowiada za 60–95% śladu węglowego wyrobu z CFRP. Dlatego tak ważne jest, kto produkuje włókno, gdzie i z jaką energią. Liczy się też proces: utwardzanie w autoklawie, użyte przy ramie rowerowej, zużywa dużo energii.
Czym jest Demonstrator 3?
To bezpłatne narzędzie na platformie projektu ResC4EU. Pokazuje ślad węglowy ramy rowerowej z włókna węglowego, która zawsze powstaje w Krakowie. Zmienia się tylko to, skąd pochodzą włókno, tkaniny i prepreg. Demonstrator porównuje pięć takich dróg:
| Wariant | Włókno węglowe | Tkaniny i prepreg |
| 1. Chiny (wariant odniesienia) | Chiny | tkaniny z Chin, prepreg w Polsce |
| 2. Chiny + Polska | Chiny | Polska |
| 3. Europa | Niemcy | Włochy |
| 4. Japonia | Japonia | Włochy |
| 5. Recykling | włókno z recyklingu, Wielka Brytania | Polska |
Skorzystanie z narzędzia zajmuje kilka minut:
- Otwórz stronę demonstratora. Nie trzeba się logować.
- Wybierz jeden z pięciu wariantów łańcucha dostaw.
- Porównaj go z wariantem odniesienia.
- Zrozum, skąd bierze się wynik: zobacz osobno produkcję i transport, etap po etapie, także na mapie.
Rejestracja jest potrzebna tylko wtedy, gdy chcesz przeanalizować łańcuch dostaw własnej firmy.
Czego uczy demonstrator?
Z porównania wariantów płyną cztery proste wnioski:
- Materiał waży najwięcej. Skąd pochodzi włókno i jak je wytworzono – to zmienia wynik najbardziej.
- Transport też się liczy. Odległość i rodzaj transportu dodają emisje. To mniejsza, ale widoczna część śladu.
- Bliżej to mniej ryzyka. Krótszy łańcuch w Europie łatwiej kontrolować, gdy coś się zakłóci.
- Recykling to szansa. Włókno z recyklingu może obniżyć ślad, ale musi spełnić wymagania techniczne. Nie zastąpi włókna ciągłego w każdym miejscu ramy. Więcej o opłacalności recyklingu przeczytasz w artykule Drugie życie kompozytów – czy recykling naprawdę się opłaca?
Wyniki demonstratora są orientacyjne. Narzędzie korzysta z przykładowych danych z publicznych źródeł, dlatego w tym artykule nie podajemy konkretnych wartości. Służy do porównań i nauki, a nie do deklarowania śladu konkretnego wyrobu.
Pierwsza firma już to sprawdziła
Demonstrator przetestowała krakowska firma Carbon Design Sp. z o.o. Porównała w nim różne warianty zakupów, produkcji i logistyki dla ram rowerowych z włókna węglowego. Jej prezes, Jacek Sykulski, podsumował to tak:
„Odporność i zrównoważony rozwój trzeba projektować razem – na podstawie danych, zanim nastąpi zakłócenie.”
Cytat pochodzi z wydania specjalnego Lightweight Composites Magazine 2026 (tłumaczenie z angielskiego). Następny krok firmy to te same porównania na prawdziwych danych jej i jej dostawców.
Rola PKTK w projekcie ResC4EU
Polski Klaster Technologii Kompozytowych kieruje w projekcie ResC4EU (Resilient Supply Chains for Europe) zadaniem 7.3 – Demonstratorem neutralności klimatycznej. Klaster przygotował cztery pakiety przypadków przemysłowych:
- rama rowerowa z włókna węglowego (prepreg i autoklaw) – pięć wariantów łańcucha dostaw,
- osłona koła wózka inwalidzkiego wytwarzana metodą RTM,
- pręty kompozytowe z pultruzji (GFRP i CFRP) – trzy warianty,
- obudowa baterii roweru elektrycznego z forged carbon, prasowana w formie.
Pakiety trafiły do Fraunhofer IGCV, który opracował model obliczania śladu węglowego. Do Demonstratora 3 wybrano ramę rowerową, a platformę zbudowała firma GreenTwin.
Obejrzyj film i pobierz prezentację
Przygotowaliśmy krótki film i prezentację w dwóch wersjach językowych. Możesz je wykorzystać w swojej firmie, np. na spotkaniu z zespołem zakupów lub produkcji.
Wersja polska
Prezentacja (PDF): link do pliku PDF
English version
Presentation (PDF): link do pliku PDF