Ilustracja poglądowa wygenerowana przez AI
Kompozyty termoplastyczne w lotnictwie (TPC, ang. thermoplastic composites) coraz wyraźniej przechodzą z etapu demonstratorów do produkcji seryjnej. W ostatnich tygodniach szwedzki Trelleborg podpisał umowę przejęcia amerykańskiego producenta Tri-Mack, w Wielkiej Brytanii ruszył projekt OPTIMA poświęcony wysokowydajnej produkcji struktur TPC, a uczestnicy konferencji ITHEC 2026 w Bremie wskazali, co wciąż hamuje industrializację tej technologii.
Umowę nabycia spółki Tri-Mack Plastics Manufacturing Corp. z Bristolu w stanie Rhode Island Trelleborg podpisał 21 października 2026 r. Transakcję prowadzi obszar biznesowy Trelleborg Sealing Solutions za pośrednictwem jednostki Global Aerospace – podał CompositesWorld w informacji o przejęciu Tri-Mack. Tri-Mack to rodzinna firma założona 52 lata temu przez rodzinę Mack. Wytwarza precyzyjne komponenty z tworzyw termoplastycznych i kompozytów termoplastycznych dla lotnictwa, obronności i przemysłu. Zakład jest zintegrowany pionowo: obejmuje wtrysk i wykonywanie form, przetwórstwo TPC, precyzyjną obróbkę CNC oraz klejenie i montaż.
Według depeszy agencji Finwire opublikowanej przez Placera przychody Tri-Mack wyniosły w 2025 r. ok. 300 mln koron szwedzkich, a finalizacja transakcji jest planowana na I kwartał 2027 r. (CompositesWorld pisze ogólniej o „początku 2027 r.”). Cena nie została ujawniona. To kolejny krok Trelleborga w tym segmencie – wcześniej grupa przejęła firmy Aero-Plastics i Magee Plastics, również specjalizujące się w termoplastach dla lotnictwa. Trelleborg ma już pięć zakładów produkcyjnych dedykowanych lotnictwu w Ameryce Północnej.
„Przejęcie jest zgodne z nadrzędnymi celami Tri-Mack dotyczącymi długoterminowego wzrostu” – skomentował Tom Kneath, prezes Tri-Mack, cytowany przez CompositesWorld.
Ósma edycja konferencji i wystawy ITHEC (International Conference and Exhibition on Thermoplastic Composites) odbyła się 28–29 października 2026 r. w Congress Centrum Bremen. Po raz pierwszy współorganizowały ją Composites United e.V. i Faserinstitut Bremen (FIBRE). Według podsumowania ITHEC 2026 opublikowanego przez Composites United wzięło w niej udział ok. 340 osób, zaprezentowano 64 referaty i 10 posterów, a swoje rozwiązania pokazało 37 wystawców. Liczba nadesłanych streszczeń wzrosła o ok. 50% w porównaniu z ITHEC 2024, co po raz pierwszy wymusiło prowadzenie trzech równoległych sesji.
Panel poświęcony wysokowydajnym strukturom lotniczym z TPC pokazał, że głównym problemem nie jest już sam materiał, lecz proces. Przy dużych, mocno obciążonych elementach wyzwaniem pozostają powtarzalne wytwarzanie, monitorowanie procesu, zapewnienie jakości i certyfikacja. Uczestnicy podkreślali też znaczenie projektowania pod konkretny komponent i praktycznych metod naprawy – procesy muszą działać niezawodnie w produkcji seryjnej, a nie tylko w demonstratorach.
Nagrodę za najlepszy referat otrzymał zespół Niemieckiego Centrum Lotnictwa i Kosmonautyki (DLR) za wykonanie zbiornika kriogenicznego metodą automatycznego układania taśm (AFP, Automated Fibre Placement) z konsolidacją in situ. Najlepszym posterem, wybranym głosami publiczności, okazała się praca Université de Toulouse i Collins Aerospace o trwałości połączeń hybrydowych termoplast–metal. Hiszpański ośrodek badawczy FIDAMC przedstawił wspólnie z firmą Sonaca m.in. drzwiczki serwisowe pomocniczej jednostki napędowej (APU) z TPC oraz demonstrator lotki wykonany z zastosowaniem konsolidacji in situ, która łączy kilka etapów wytwarzania w jeden. Konsolidacja in situ polega na zgrzewaniu układanej taśmy z wcześniejszymi warstwami już w trakcie układania, co pozwala ograniczyć lub pominąć osobny etap konsolidacji w autoklawie lub piecu. Kolejna edycja ITHEC jest zaplanowana na 2028 r. w Bremie.
Przemysłową stronę tego trendu ilustruje brytyjski projekt OPTIMA (Optimisation of Thermoplastic Composites Manufacturing with Intelligent Automation). Jak poinformowało stowarzyszenie Composites UK w komunikacie o projekcie OPTIMA, dwuletni program ma opracować i zademonstrować kompletne rozwiązanie materiałowo-procesowe – od rozwoju materiału, przez wytwarzanie tkanin, po przetwórstwo w skali produkcyjnej. Projekt jest wspierany w ramach ATI SME Programme, realizowanego m.in. z Aerospace Technology Institute i Innovate UK. Podział ról jest następujący:
Każdy demonstrator otrzyma cyfrowy paszport produktu (DPP, Digital Product Passport), łączący dane o pochodzeniu materiału, parametrach produkcji, wynikach kontroli i cyklu życia. „OPTIMA daje nam cenną możliwość spojrzenia na produkcję kompozytów termoplastycznych od początku do końca” – powiedziała dr Beverly Stewart, główna inżynier projektu w CCP Gransden.
Dla polskich dostawców przemysłu lotniczego i obronnego sygnały z ostatnich tygodni układają się w spójny obraz. Po pierwsze, rynek, na którym kompozyty termoplastyczne w lotnictwie zastępują kolejne elementy metalowe i termoutwardzalne, się konsoliduje. Globalne grupy kupują wyspecjalizowane, pionowo zintegrowane zakłady, które łączą przetwórstwo kompozytów z obróbką i montażem. Kompetencje w wąskiej niszy, potwierdzone kwalifikacjami lotniczymi, stają się aktywem strategicznym – także jako przedmiot przejęć lub partnerstw.
Po drugie, przewaga konkurencyjna przesuwa się z materiału na proces. Wnioski z ITHEC pokazują, że odbiorcy będą oczekiwać udokumentowanej powtarzalności, monitorowania procesu w czasie rzeczywistym i gotowych metod naprawy. Firmy, które inwestują w formowanie tłoczne, spawanie termoplastów czy konsolidację in situ, powinny równolegle budować systemy zbierania danych procesowych i kontroli nieniszczącej (NDT).
Po trzecie, cyfrowy paszport produktu przestaje być wyłącznie tematem regulacyjnym. W projektach takich jak OPTIMA staje się narzędziem inżynierskim spinającym łańcuch dostaw – o praktycznej stronie cyfryzacji produkcji kompozytów pisaliśmy w tekście o cyfrowym bliźniaku i automatyzacji produkcji. Zmiany w lotniczym łańcuchu dostaw opisywaliśmy też niedawno w artykule Kompozyty lotnicze: Arclin rozbudowuje produkcję Nomex, INVENT szykuje nowy zakład.
Artykuł przygotowany przez redakcję Kompozyty.net z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł wymienionych powyżej. Ilustracja poglądowa została wygenerowana przez AI.
Dostępność materiału na dziś nie mówi jeszcze, jak firma poradzi sobie z opóźnieniem lub utratą…
Agencja Uzbrojenia odebrała pierwsze partie aramidowych hełmów HBT-02 i kamizelek KKZ-01/K4 z Maskpolu. Kontrakty SAFE…
Łopata CRRC o długości 110 m z żywicą umożliwiającą odzysk surowców, modułowa końcówka z termoplastu…
Termoplastyczna koronka wiertnicza, formowanie bez form, pultruzja projektowana przez AI i sprężony odlew mineralny z…
TREŚĆ KOMUNIKATU NCBR: Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) szuka młodych i ambitnych firm technologicznych,…
Arclin rozbudowuje w Hiszpanii produkcję papieru Nomex do rdzeni plastra miodu, INVENT przenosi się do…