Innowacje w kompozytach nagrodzone przez AVK: od wiertła z CFRP po pultruzję z AI

Innowacje w kompozytach nagrodzone w 2026 r. przez niemieckie stowarzyszenie AVK pokazują, dokąd zmierza branża: w stronę termoplastów, cyfrowego projektowania procesów i materiałów łatwiejszych do recyklingu. Laureatów dziewięciu wyróżnień ogłoszono 20 października 2026 r. w Kolonii podczas konferencji JEC Composites Talks DACH.

Nagrody AVK 2026: trzy kategorie i trzy kryteria

Nagrody przyznaje AVK (Industrievereinigung Verstärkte Kunststoffe) z Frankfurtu nad Menem, zrzeszenie niemieckiej branży tworzyw wzmocnionych włóknem. Według komunikatu AVK o laureatach jury złożone z inżynierów, naukowców i dziennikarzy branżowych oceniało zgłoszenia pod kątem poziomu innowacyjności, stopnia wdrożenia i zrównoważonego rozwoju. Wyróżnienia przyznano w kategoriach: produkty i zastosowania, procesy i metody oraz badania i nauka.

Produkty: koronka wiertnicza z termoplastu, żywica furanowa i rękaw UV

Pierwsze miejsce zdobyła firma Anybrid z partnerami, wśród których są Avanco Composites, Mitsui Chemicals Europe, Strucnamics, AFPT, Hilti Kunststofftechnik oraz Institut für Leichtbau und Kunststofftechnik TU Dresden. Po raz pierwszy wysoko obciążoną diamentową koronkę wiertniczą wykonano jako element z kompozytu termoplastycznego: nawijany, pusty w środku korpus z polipropylenu wzmocnionego włóknem węglowym połączono z metalowym gwintem przez łącznik formowany wtryskowo. Proces łączy laserowe nawijanie taśm (laser tape winding) z mobilnym wtryskiem. Według zgłaszających masa spadła o ok. 70% w porównaniu ze stalą, trwałość jest co najmniej dwukrotnie większa, a bilans CO₂ lepszy o ok. 37%, m.in. dzięki wykorzystaniu odpadów produkcyjnych. Rozwiązanie przeszło testy zastępcze i próby w terenie.

Drugie miejsce przypadło RenewPoly za FlexFuran – biopochodny system polimerowy do trudnopalnych kompozytów oparty na odnawialnym alkoholu furfurylowym. Ma zastąpić żywice fenolowe z surowców kopalnych i nadaje się do prepregów, infuzji oraz prasowania; lepkość, utwardzanie, udarność i właściwości termiczne można dostosować. Trzecie miejsce zajął RelineEurope z rękawem Alphaliner MH do bezwykopowej renowacji studni kanalizacyjnych. Rękaw z kompozytu szklanego (GFRP) jest dostarczany w ciągłej długości w średnicy DN 630, docinany na miejscu, rozprężany ciśnieniem i utwardzany światłem UV. Przeprowadzono 20 testów na budowach, a start produkcji seryjnej zaplanowano na 2026 r.

Procesy: formowanie bez form, pultruzja z AI i nowa obróbka powierzchni

W kategorii procesów wygrał CompriseTec z Instytutem Technologii Produkcji Lotniczej (IFPT) Politechniki Hamburskiej (TUHH) i firmą INVENT. Ich „Robotic Dieless Composite Manufacturing” to wytwarzanie elementów z kompozytów termoplastycznych bez form dedykowanych geometrii: dwa współpracujące roboty stopniowo kształtują podgrzane arkusze organoblach (organosheet) z obu stron. Ciągły cyfrowy łańcuch prowadzi od modelu CAD bezpośrednio do trajektorii robotów, a elementy funkcjonalne wzmocnione włóknem można dodrukować metodą przyrostową. Według relacji CompositesWorld korzyścią są niższe koszty oprzyrządowania i krótszy czas realizacji prototypów i małych serii.

Drugie miejsce zdobył fibclick z Augsburga za Pultrusion Planner – oprogramowanie CAE oparte na sztucznej inteligencji, które za pomocą modelu grafowego i cyfrowego bliźniaka (digital twin) proponuje projekty narzędzi i linii do pultruzji. Program jest na rynku od października 2026 r., a zaprojektowane w nim profile produkowane są w UE i w Chinach; w jednym z przypadków czas produkcji skrócił się z 7 do 3 dni. Trzecie miejsce zajął Hornung OSP z metodą Biimtec do przygotowania powierzchni, opracowaną ze Steinbeis Innovationszentrum Smart Solutions. Opatentowana metoda rozdziela transport ścierniwa od przyspieszania cząstek, co pozwala pracować dużą ilością cząstek przy niskim ciśnieniu. Metoda nadaje się do CFRP, GFRP, tworzyw, metali i folii, a przy okazji może ujawniać pory czy rozwarstwienia.

Badania: sprężony odlew mineralny, wodór i kompozyty jednopolimerowe

Uniwersytet w Stuttgarcie (Institut für Werkzeugmaschinen oraz Institut für Textil- und Fasertechnologien) przeniósł zasadę betonu sprężonego na odlew mineralny: sprężone rowingi z włókna węglowego pozwalają stosować ten materiał w ruchomych konstrukcjach maszyn. W dwóch projektach finansowanych przez DFG uzyskano o 33% wyższą sztywność na zginanie niż w czystym odlewie mineralnym, oszczędność masy do 65% i trzy demonstratory.

Uniwersytet w Bayreuth nagrodzono za pracę magisterską Dennisa Droßela o tym, jak rozwłóknianie (spreading) rowingów i metoda przetwarzania wpływają na właściwości laminatów CFRP do zbiorników wodoru – rozwłóknianie ma zmniejszyć grubość pojedynczych warstw. Praca łączy badania nieniszczące, analizę mikrostruktury i testy mechaniczne. Faserinstitut Bremen opracował samowzmocnione kompozyty jednopolimerowe (SRP-PLA) z dwuskładnikowych włókien polilaktydu. Wytrzymałość na rozciąganie jest niemal dwukrotnie wyższa niż czystego PLA, a moduł sprężystości – blisko trzykrotnie, przy czym materiał z jednej rodziny polimerów łatwo poddać recyklingowi.

Innowacje w kompozytach: trzy trendy w zgłoszeniach

Po pierwsze, termoplasty i łączenie technologii: nawijanie taśm z wtryskiem, formowanie organoblach robotami. Po drugie, cyfryzacja – od CAD wprost do ścieżek robota i od modelu grafowego do projektu linii pultruzji; szerzej o tym kierunku pisaliśmy w tekście o cyfrowym bliźniaku i automatyzacji produkcji kompozytów. Po trzecie, obieg zamknięty i nowe surowce: żywice biopochodne, kompozyty jednopolimerowe, wykorzystanie odpadów produkcyjnych. Charakterystyczne jest też to, że wśród laureatów przeważają rozwiązania bliskie wdrożenia – kilka ma już za sobą testy terenowe lub ma ustaloną datę startu produkcji (pełne zestawienie nagrodzonych projektów opublikowało Composites United).

Co to oznacza dla branży w Polsce?

• Pultruzja. Narzędzia cyfrowe skracające uruchamianie nowych profili mogą zmienić ekonomię krótkich serii. Producenci profili pultrudowanych powinni śledzić, czy takie oprogramowanie sprawdza się poza projektami referencyjnymi.
• Infrastruktura komunalna. Rękawy GFRP utwardzane UV do studni kanalizacyjnych rozszerzają rynek renowacji bezwykopowych – to szansa dla przetwórców kompozytów szklanych i wykonawców sieci.
• Kompozyty termoplastyczne w małych seriach. Formowanie bez form może obniżyć próg wejścia dla warsztatów prototypowych i dostawców lotniczych, dla których koszt oprzyrządowania bywa barierą przy krótkich seriach.
• Trudnopalne żywice biopochodne. Dla producentów wnętrz pojazdów szynowych i autobusów alternatywa dla żywic fenolowych może ułatwić spełnienie wymagań ogniowych i środowiskowych jednocześnie.
• Wodór. Badania nad cieńszymi warstwami CFRP to sygnał dla zespołów pracujących nad kompozytowymi zbiornikami wodoru, że o właściwościach laminatu decyduje już etap przygotowania rowingu.

Najważniejsze informacje w skrócie

• AVK ogłosiło 20 października 2026 r. w Kolonii dziewięciu laureatów w trzech kategoriach.
• Zwycięzcy: termoplastyczna koronka wiertnicza (Anybrid), robotyczne formowanie bez form (CompriseTec) i sprężony odlew mineralny z włóknem węglowym (Uniwersytet w Stuttgarcie).
• Pultrusion Planner firmy fibclick skrócił w jednym przypadku czas produkcji z 7 do 3 dni.
• Kompozyty SRP-PLA z Bremy mają niemal dwukrotnie wyższą wytrzymałość na rozciąganie niż czysty PLA.

Źródła

• AVK-Innovationspreis 2026: Gewinnende stehen fest — AVK – Industrievereinigung Verstärkte Kunststoffe (verbaende.com), 2026-10-21
• AVK Innovation Award 2026 – winners announced — AVK, 2026-10-20
• AVK-Innovation Awards 2026: winners have been announced — Composites United, 2026-10-26
• AVK Announces 2026 Innovation Award Winners — CompositesWorld, 2026-10-28

Artykuł przygotowany przez redakcję Kompozyty.net z wykorzystaniem narzędzi sztucznej inteligencji (AI) na podstawie źródeł wymienionych powyżej. Ilustracja poglądowa została wygenerowana przez AI.