Cyberbezpieczeństwo: Kraków jako zaplecze odporności cyfrowej

Cyberbezpieczeństwo jest dziś jednym z fundamentów obronności. Obejmuje ochronę systemów dowodzenia, komunikacji, infrastruktury krytycznej, danych, tożsamości cyfrowej, sieci przemysłowych i nośników informacji. W Małopolsce ten obszar łączy kompetencje dużych firm IT, uczelni, wyspecjalizowanych producentów i akceleratorów dual-use.

Ważnym podmiotem jest Comarch z Krakowa, który rozwija rozwiązania cyber security w modelu „security by design”, oferując m.in. systemy zarządzania tożsamością i dostępem, silne uwierzytelnianie, autoryzację transakcji oraz audyty bezpieczeństwa. Spółka podaje, że jej dział cyberbezpieczeństwa przez ponad 20 lat zrealizował ponad 300 projektów dla około 50 klientów na świecie.

Drugim istotnym elementem jest AGH Cybersecurity Centre. Centrum opisuje swoją rolę jako wsparcie rozwoju ekosystemu cyberbezpieczeństwa w Polsce, Europie Środkowo-Wschodniej i szerzej, oferując współpracę w projektach B+R+I, wymianę dobrych praktyk, usługi, szkolenia i wsparcie w budowaniu cyberodporności.

Cyberbezpieczeństwo to także fizyczna ochrona danych. DISKUS Polska / ProDevice z Wieliczki oferuje rozwiązania do nieodwracalnego niszczenia danych, demagnetyzacji, niszczenia nośników oraz bezpiecznego przechowywania i transportu nośników. Firma posiada m.in. certyfikaty ISO, AQAP 2110, znak „Cyber Security Made in Europe” oraz kod NCAGE, który umożliwia dostawy dla Sił Zbrojnych RP i innych armii państw NATO.

Całość uzupełnia FORT Kraków, który może pełnić funkcję mostu między startupami, wojskiem, przemysłem i administracją publiczną. To ważne, ponieważ cyberbezpieczeństwo wymaga szybkiego testowania rozwiązań, dostępu do użytkowników końcowych i rozumienia specyfiki operacyjnej sektora obronnego. Małopolska ma więc potencjał, aby budować specjalizację nie tylko w klasycznym IT security, ale także w cyberodporności systemów wojskowych, ochronie danych wrażliwych, bezpieczeństwie infrastruktury krytycznej i technologiach podwójnego zastosowania.

Cyberbezpieczeństwo w przemyśle kompozytowym

Cyberbezpieczeństwo ma coraz większe znaczenie również dla producentów materiałów i konstrukcji kompozytowych. Współczesne zakłady wykorzystują zintegrowane systemy projektowania i zarządzania produkcją, roboty przemysłowe, obrabiarki CNC, automatyczne linie układania włókien, piece i autoklawy sterowane cyfrowo, a także systemy kontroli jakości oraz archiwizacji parametrów procesu. Oznacza to, że ochrona infrastruktury informatycznej i przemysłowej staje się jednym z warunków zachowania ciągłości produkcji oraz wymaganej jakości wyrobów.

Szczególnie wrażliwe są dane dotyczące geometrii elementów, układu warstw laminatu, rodzaju zastosowanego wzmocnienia, parametrów utwardzania, wyników badań nieniszczących oraz dokumentacji konstrukcji przeznaczonych dla lotnictwa, obronności i infrastruktury krytycznej. Kradzież lub nieuprawniona modyfikacja takich informacji może prowadzić nie tylko do utraty własności intelektualnej, lecz także do powstania trudnych do wykrycia wad produktu. NIST wskazuje, że inteligentne systemy produkcyjne wymagają zabezpieczeń uwzględniających jednocześnie niezawodność, bezpieczeństwo oraz wymagania dotyczące wydajności procesów przemysłowych.

Istotnym obszarem stają się również cyfrowe bliźniaki konstrukcji kompozytowych, systemy monitorowania stanu technicznego oraz czujniki zintegrowane z materiałem. Rozwiązania te mogą dostarczać danych o obciążeniach, temperaturze, drganiach i rozwoju uszkodzeń, ale jednocześnie wymagają ochrony integralności przesyłanych informacji. Sfałszowane lub przejęte dane mogłyby prowadzić do błędnej oceny stanu pojazdu, samolotu, zbiornika ciśnieniowego albo elementu infrastruktury. NIST podkreśla, że cyfrowe bliźniaki opierają się na bieżącej synchronizacji modelu wirtualnego z fizycznym systemem, dlatego wiarygodność i bezpieczeństwo danych mają podstawowe znaczenie dla ich wykorzystania.

Cyberodporność powinna zatem obejmować cały cyfrowy łańcuch rozwoju wyrobu kompozytowego – od projektu i symulacji, przez produkcję i kontrolę jakości, aż po eksploatację, serwis i naprawy. Ważna jest również ochrona wymiany danych pomiędzy producentami materiałów, poddostawcami, jednostkami badawczymi, integratorami systemów i odbiorcami końcowymi. ENISA zwraca uwagę, że bezpieczeństwo łańcuchów dostaw powinno obejmować zarówno systemy informatyczne, jak i technologie operacyjne wykorzystywane przez producentów oraz ich partnerów.

Połączenie kompetencji krakowskiego sektora cyberbezpieczeństwa z doświadczeniem małopolskich firm, uczelni i instytutów działających w obszarze materiałów zaawansowanych może stworzyć podstawę do rozwijania bezpiecznych technologii produkcji kompozytów dla obronności. Dotyczy to między innymi ochrony dokumentacji technicznej, zabezpieczania zautomatyzowanych procesów produkcyjnych, bezpiecznych cyfrowych bliźniaków oraz systemów monitorowania konstrukcji kompozytowych.

Zobacz także na Kompozyty.net:

• DOT-Chain Defence: jak działa ukraiński „marketplace” zamówień obronnych i co to oznacza dla dostawców kompozytów z PKTK – artykuł o cyfryzacji zamówień obronnych, e-procurement, dashboardach, dokumentacji, łańcuchach dostaw i znaczeniu danych w sektorze obronnym.
• NATO DIANA w Krakowie: szansa dla technologii dual-use i branży kompozytowej – o środowisku wspierającym technologie deep tech, defence tech i rozwiązania podwójnego zastosowania.
• SAFE UE – realna szansa dla branży kompozytów w Polsce – o europejskim finansowaniu obronności, łańcuchach dostaw i znaczeniu gotowości przemysłowej.
• Kompozyty w centrum uwagi podczas European Defence Innovation Days 2025 w Krakowie – o innowacjach obronnych i współpracy między przemysłem, administracją oraz siłami zbrojnymi.